Basenji to rasa, która nie pozwala na neutralność. Właściciele, którzy przeżyli z tymi psami kilka lub kilkanaście lat, opisują je w kategoriach skrajnych — i zazwyczaj mają rację po obu stronach. Zanim ktokolwiek podejmie decyzję o zakupie, powinien ten bilans znać.

Po stronie zalet leżą cechy, których trudno szukać gdzie indziej. Basenji jest psem wyjątkowo czystym — myje się sam, nie ma charakterystycznego psiego zapachu, a jego krótka sierść nie wymaga intensywnej pielęgnacji. Jest psem o wysokiej inteligencji i zdolności do rozwiązywania problemów, który zauważa wszystko i przez cały dzień aktywnie angażuje się w życie domowe. Jego więź z wybranymi osobami jest głęboka i trwała — basenji, który kogoś pokochał, kocha do końca życia, i robi to całkowicie. To pies, który potrafi spędzić wieczór obserwując właściciela z odległości dwóch metrów — bo tak mu wygodnie, ale blisko. Ta intensywna, specyficzna obecność jest dla wielu właścicieli czymś, czego po doświadczeniu nie potrafią sobie wyobrazić bez basenji.

Po drugiej stronie bilansu leżą cechy równie wyraziste. Basenji jest uparty i selektywny w wykonywaniu poleceń — rozumie je doskonale, po czym samodzielnie ocenia, czy warto je wykonać. Jego instynkt łowiecki jest tak silny, że w momencie pojawienia się bodźca wzrokowego przestaje istnieć wszystko inne — polecenia właściciela, ruch uliczny, odległość od domu. Basenji potrzebuje intensywnej aktywności fizycznej i stymulacji umysłowej, a niedobory w tym obszarze natychmiast przekładają się na zachowanie. Jego relacje z obcymi ludźmi i innymi psami są selektywne i trwałe — raz podjętą decyzję o nielubianym psie trudno zmienić. Do tego dochodzi długi czas potrzebny na budowanie relacji opartej na wzajemnym szacunku i wyraźna nietolerancja samotności.

Basenji to nie jest pies dla każdego 

— i nie ma w tym stwierdzeniu niczego pejoratywnego. Jest psem dla kogoś, kto ma czas, cierpliwość i autentyczną ciekawość wobec istoty, która nigdy nie będzie w pełni przewidywalna. Dla właściwej osoby, z właściwymi oczekiwaniami, jest psem na całe życie.

Idealny opiekun basenji:

Rozumie naturę rasy

• akceptuje niezależność psa jako cechę, nie wadę
• nie oczekuje bezwarunkowego posłuszeństwa
• rozumie, że relację buduje się latami, nie tygodniami

Ma odpowiedni tryb życia

• jest aktywny fizycznie
• spędza dużo czasu w domu lub może zorganizować opiekę w ciągu dnia
• ma elastyczny grafik lub świadomą strategię na samotność psa

Ma odpowiednie podejście

• jest konsekwentny, ale nie surowy
• potrafi zachować spokój w trudnych momentach
• ma poczucie humoru — to absolutna konieczność
• szuka pomocy zanim sytuacja wymknie się spod kontroli

Jest przygotowany praktycznie

• wie o chorobach genetycznych rasy i sprawdza badania przed zakupem
• rozumie koszty — weterynaryjne, żywieniowe, szkoleniowe
• zabezpieczył mieszkanie i ma realistyczne oczekiwania co do strat materialnych

Ma właściwą motywację

• wybrał basenji świadomie, nie pod wpływem impulsu
• szuka relacji, nie ozdoby