Pierwszym basenji, który trafił do Ameryki, był… wypchany okaz, sprowadzony w 1912 roku przez badaczy Herberta Langa i Jamesa Chapina. Znalazł się on w ekspozycji przedstawiającej grupę pigmejów w American Museum of Natural History w Nowym Jorku. Nie był to oczywiście początek hodowli, ale rzeczywiście pierwsza udokumentowana obecność psa typu basenji w USA.

W 1937 roku Mrs. Olivia Burns z powodzeniem sprowadziła basenji do Anglii, gdzie stały się sensacją na wystawie Crufts. Niedługo potem dwa psy – Bakuma of Blean i Basashi of Blean – trafiły z Anglii do Stanów Zjednoczonych i Kanady, zapoczątkowując amerykańską historię rasy. Oświadczenie o „pierwszym” miocie: Reklama w marcowym wydaniu Kennel Review z 1938 roku przedstawiała Bakumę i Basashi z Blean, ale ten planowany miot nie doszedł do skutku, ponieważ Basashi zmarła przy porodzie.

Bakuma, przemianowany przez swoich nowych właścicieli, państwa Phemister, na „Phemister's Bois", odegrał kluczową rolę w początkowej hodowli w Ameryce. Bois trafił do Bostonu, gdzie skojarzono go z suką imieniem „Congo" – był to pierwszy miot basenji urodzony w Stanach Zjednoczonych.

w 1941 roku kilka basenji zostało włączonych do transportu młodych goryli z Afryki. Dwóch z tej grupy, Kindu i Kasenyi, odegrało ważną rolę w rozwoju rasy zarówno w Ameryce, jak i Europie.

Rasa została oficjalnie przyjęta przez American Kennel Club (AKC) w 1943 roku. Pierwszym championem basenji w USA został Phemister's Melengo (syn Bois i suczki Zinnia of the Congo).

W 1942 roku pies o imieniu Barrie jako pierwszy basenji zdobył tytuł Companion Dog (CD) w Stanach Zjednoczonych, a w tym samym roku powstał Basenji Club of America.

W drugiej połowie XX wieku podjęto liczne działania mające na celu poszerzenie puli genetycznej rasy Basenji. Jedną z kluczowych postaci tych przedsięwzięć był amerykański badacz i hodowca Jon Curby, który podczas swoich wypraw do Afryki Środkowej i Północno-Wschodniej dokumentował występowanie psów typu basenji w ich naturalnym środowisku. Psy i szczenięta sprowadzane z tych regionów (czerwone, tricolor i brindle) zostały następnie włączone do programów hodowlanych, aby zwiększyć różnorodność genetyczną współczesnej populacji rasy. W 1990 roku Basenji Club of America wystąpił z wnioskiem o ponowne otwarcie ksiąg hodowlanych AKC – zarejestrowano wówczas 14 nowych importów z Afryki. Podobne działania miały wpływ na odświeżenie europejskich linii hodowlanych

Istotne znaczenie dla badań nad historią i genealogią basenji ma również praca brytyjskiej badaczki rodowodów Sally Wallis, twórczyni bazy danych Zande Basenji Pedigree Database. Rozpoczęła ona gromadzenie rodowodów w 1984 roku, a po dwóch dekadach pracy – w 2004 roku – udostępniła zgromadzony materiał w internecie. Baza ta obejmuje dziesiątki tysięcy zapisów i stanowi jedno z najważniejszych narzędzi badawczych dla hodowców oraz badaczy historii rasy.